Hepatit A nedir?
Hepatit A, karaciğerde iltihaplanmaya neden olan viral bir enfeksiyondur.
Son derece bulaşıcıdır ve hafif hastalıktan ciddi karaciğer sorunlarına kadar çeşitli belirtilere yol açabilir. Çoğu insan kalıcı karaciğer hasarı olmadan tamamen iyileşse de, hepatit A özellikle yaşlı yetişkinlerde ve mevcut karaciğer hastalıkları olan kişilerde ciddi olabilir.
Belirtiler ve Nedenler
Hepatit A ile enfekte olan herkes belirti göstermeyecektir. Belirtiler ortaya çıktığında, genellikle virüs bulaştıktan 2 ila 7 hafta sonra görülür. Yetişkinlerin çocuklara göre belirti gösterme olasılığı daha yüksektir.
Hepatit A’nın yaygın belirtileri
Hepatit A belirtileri şunları içerebilir:
- Ateş
- Bulantı ve kusma
- Karın ağrısı
- Cildin veya gözlerin sararması (sarılık)
- Aşırı yorgunluk
- Koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı
- İshal
- İştah kaybı
- Eklem ağrısı
Bu belirtiler birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Çoğu insan tamamen iyileşir, ancak nadir durumlarda hepatit A, özellikle yaşlı yetişkinlerde ve kronik karaciğer hastalığı olanlarda karaciğer yetmezliğine neden olabilir.
Hepatit A nasıl bulaşır?
Hepatit A, virüs çok küçük miktarlarda bile yutulduğunda yayılır. Bu genellikle kişiden kişiye temas veya kontamine gıda veya içecek tüketimi yoluyla gerçekleşir. Virüs şu yollarla bulaşabilir:
- Anal seks veya anilingus (rimming)
- Enjeksiyon ekipmanı paylaşımı
- Enfekte bir kişinin kullandığı yemek veya içecek kaplarını kullanma
- Sigara, joint veya nargile paylaşımı
- Kontamine kabuklu deniz ürünleri yeme
Hepatit A olan kişiler, belirtiler ortaya çıkmadan iki hafta önce başlayarak ve belirtiler başladıktan yaklaşık bir hafta sonrasına kadar devam eden yaklaşık üç hafta boyunca bulaşıcıdır.
Test ve Tedavi
Hepatit A testi
Hepatit A, kan testiyle teşhis edilir. Virüs bulaşmışsa, kan testi mevcut veya geçmiş enfeksiyonu gösteren antikorları tespit edebilir. Bir kişi hepatit A geçirdikten sonra, genellikle bağışıklık geliştirir, bu da enfeksiyonu tekrar kapma olasılığının düşük olduğu anlamına gelir.
Hepatit A tedavisi
Hepatit A için spesifik bir tedavi yoktur, çünkü enfeksiyon genellikle bir ay içinde kendiliğinden geçer.
Ancak bazı kişilerde belirtiler birkaç ay sürebilir. Tedavi, belirtileri hafifletmeye ve vücudun iyileşmesini desteklemeye odaklanır. Bu şunları içerir:
- Bol bol dinlenmek
- Hidrasyonu korumak için sıvı tüketmek
- Dengeli beslenme
- Alkol ve karaciğeri zorlayabilecek maddelerden kaçınma
Ciddi vakalarda hastaneye yatış gerekebilir.
Hepatit A’dan korunma
Hepatit A’yı önlemenin en etkili yolu aşılamadır. Aşı güvenli ve etkilidir ve genellikle enfeksiyon riski yüksek olan kişilere önerilir. Aşının iki dozu gereklidir ve ikinci doz ilkinden 6 ila 12 ay sonra verilir. Hepatit A ve B için üç doz gerektiren kombine bir aşı da mevcuttur.
Aşılamaya ek olarak, iyi hijyen uygulaması çok önemlidir. Bu şunları içerir:
- Tuvaleti kullandıktan sonra ve yemek yemeden veya hazırlamadan önce elleri sabun ve suyla iyice yıkamak
- Cinsel ilişkiden önce ve sonra elleri yıkamak
- Yemek ve içecek kaplarını, sigaraları veya uyuşturucu gereçlerini paylaşmaktan kaçınma
Partnerinizi bilgilendirme
Hepatit A’nız varsa, mevcut partnerlerinizi ve son 6 ay içinde cinsel ilişkiye girdiğiniz herkesi bilgilendirmelisiniz. Bilmeden hepatit A taşıyor olabilirler, bu nedenle onların da test yaptırması önemlidir.
TellYourPartner.com, anonim bir hepatit A mesajı göndermenize yardımcı olur, böylece adınızı açıklamadan partnerlerinize bir enfeksiyon bulaşmış olabileceğini bildirebilirsiniz.