Wat zijn platjes (schaamluis)?
Platjes, ook bekend als schaamluis, zijn kleine parasitaire insecten die grof menselijk haar infecteren, meestal in de schaamstreek. Net als schurft is schaamluis een parasitaire besmetting die zich verspreidt door nauw lichamelijk contact.
Ze kunnen echter ook worden aangetroffen in andere gebieden met grof haar, zoals de oksels, borst, baard, wenkbrauwen en wimpers. Schaamluis voedt zich met menselijk bloed en legt eitjes, of neten, die zich hechten aan de haarschachten. Hoewel platjes vervelend zijn en ongemak veroorzaken, verspreiden ze geen ziekten.
Symptomen en oorzaken
Het primaire symptoom van een schaamluisbesmetting is intense jeuk in het aangetaste gebied. Deze jeuk wordt veroorzaakt door een allergische reactie op de beten van de luizen. De jeuk begint mogelijk niet onmiddellijk en kan drie dagen tot enkele weken duren om zich te ontwikkelen na de eerste besmetting.
Symptomen van schaamluis bij volwassenen
Tekenen en symptomen zijn onder meer:
- Intense jeuk in het schaamgebied
- Zichtbare neten (luizeneitjes) bevestigd aan de basis van het schaamhaar
- Kleine, krabachtige luizen zichtbaar op de haarschachten
- Rode of blauwe beetsporen of zweren in de schaamstreek veroorzaakt door krabben
- Irritatie of ontsteking van de huid in de besmette gebieden
Schaamluis kan ook andere behaarde gebieden van het lichaam infecteren, zoals de oksels, borst, baard en wimpers, wat leidt tot vergelijkbare symptomen in die gebieden.
Hoe krijg je schaamluis?
Schaamluis verspreidt zich voornamelijk door nauw huid-op-huidcontact, meestal tijdens seks. Ze kunnen ook worden overgedragen door het delen van persoonlijke voorwerpen, zoals kleding, beddengoed en handdoeken, die in contact zijn geweest met een besmet persoon. Hoewel zeldzaam, kan schaamluis zich ook verspreiden via een besmette wc-bril direct na gebruik door een besmette persoon.
Het is belangrijk op te merken dat schaamluis niet door dieren kan worden verspreid, aangezien ze alleen mensen infecteren.
Test en behandeling
Testen op schaamluis
Het vaststellen van een schaamluisbesmetting is meestal eenvoudig en omvat het visueel identificeren van de luizen of hun eitjes in het aangetaste gebied. Dit kan vaak door jezelf worden gedaan of door een arts. Meestal zijn er geen speciale tests nodig, maar een vergrootglas kan nuttig zijn bij het identificeren van de luizen of neten.
Als je vermoedt dat je schaamluis hebt, wordt het ook aanbevolen om te testen op andere seksueel overdraagbare infecties (soa’s), aangezien schaamluis kan voorkomen in combinatie met andere infecties.
Behandeling van schaamluis
Schaamluisbesmettingen worden behandeld met vrij verkrijgbare of voorgeschreven medicijnen die speciaal zijn ontworpen om luizen te doden. Deze behandelingen omvatten meestal luizendodende lotions of shampoos die 1% permethrine of pyrethrinen met piperonylbutoxide bevatten.
Stappen voor behandeling zijn onder meer:
- Breng het medicijn aan volgens de instructies op de verpakking of zoals aangegeven door je arts.
- Was alle kleding, beddengoed en handdoeken die door de besmette persoon zijn gebruikt in heet water (minimaal 60°C) en droog op een hoge warmte-instelling.
- Vermijd nauw lichamelijk contact met anderen totdat de behandeling is voltooid.
- Herhaal de behandeling na zeven dagen om ervoor te zorgen dat ook nieuw uitgekomen luizen worden gedood.
Het is belangrijk om niet te proberen de luizen handmatig te verwijderen of om verdelgingssprays te gebruiken, aangezien deze niet effectief zijn en schadelijk kunnen zijn.
Preventie van schaamluis
Om de verspreiding van schaamluis te voorkomen:
- Vermijd het delen van persoonlijke voorwerpen zoals kleding, beddengoed of handdoeken.
- Vrij veilig en overweeg jezelf en je partner te onderzoeken op tekenen van luizen voordat je seks hebt.
- Als jij of je partner is gediagnosticeerd met schaamluis, moeten beiden een behandeling ondergaan om herbesmetting te voorkomen.
Regelmatige soa-controles kunnen ook helpen bij het opsporen en behandelen van schaamluis en andere seksueel overdraagbare infecties.
Vertel een partner
Als je schaamluis hebt, moet je je huidige partners en iedereen met wie je de afgelopen 6 maanden seks hebt gehad informeren. Zij kunnen schaamluis hebben zonder het te weten, dus zij moeten ook getest worden.
TellYourPartner.com helpt je een anoniem schaamluis-bericht te sturen, zodat je partners kunt laten weten dat ze in contact zijn geweest met een infectie zonder je naam te onthullen.