Apakah itu herpes?
Herpes adalah jangkitan kelamin yang biasa (STI) disebabkan oleh virus herpes simplex (HSV).
Terdapat dua jenis virus ini: HSV-1 dan HSV-2. HSV-1 biasanya menyebabkan herpes oral, yang muncul sebagai kudis sejuk di sekitar mulut, tetapi ia juga boleh menyebabkan herpes genital.
HSV-2 terutamanya menyebabkan herpes genital, yang menjejaskan kawasan kemaluan, dubur atau punggung. Sebaik sahaja seseorang dijangkiti herpes, virus itu kekal dalam badan seumur hidup, dengan wabak luka atau lepuh yang berlaku sekali-sekala.
Simptom & Punca
Jangkitan herpes boleh berbeza-beza. Ramai orang yang menghidap herpes tidak mempunyai sebarang simptom dan mungkin tidak menyedari bahawa mereka dijangkiti. Apabila simptom berlaku, ia boleh berkisar dari ringan hingga teruk dan biasanya melibatkan luka atau lepuh.
Simptom herpes pada wanita
Wanita yang menghidap herpes mungkin mengalami:
- Lepuh atau luka yang menyakitkan di sekitar kawasan kemaluan, dubur atau punggung
- Rasa gatal, kesemutan atau terbakar sebelum luka muncul
- Keputihan dari faraj
- Sakit semasa kencing
- Simptom seperti selesema semasa wabak pertama (cth. demam, sakit badan, kelenjar bengkak)
Simptom herpes pada lelaki
Lelaki yang menghidap herpes mungkin menyedari:
- Lepuh atau luka yang menyakitkan pada zakar, skrotum, dubur atau punggung
- Rasa gatal, kesemutan atau terbakar sebelum luka muncul
- Keluaran dari zakar
- Sakit semasa kencing
- Simptom seperti selesema semasa wabak pertama
Wabak herpes
Luka herpes biasanya muncul sebagai satu atau lebih lepuh pada atau sekitar kemaluan, rektum atau mulut. Lepuh pecah dan meninggalkan luka yang menyakitkan yang mungkin mengambil masa seminggu atau lebih untuk sembuh. Wabak pertama cenderung menjadi yang paling teruk, dengan wabak seterusnya secara amnya lebih ringan dan lebih pendek tempohnya. Lama-kelamaan, kekerapan wabak cenderung berkurangan.
Bagaimana anda mendapat herpes?
Herpes ditularkan melalui sentuhan kulit ke kulit secara langsung dengan kawasan yang dijangkiti semasa seks faraj, dubur atau oral. Ia boleh merebak walaupun orang yang dijangkiti tidak mempunyai luka atau simptom yang kelihatan. HSV-1, yang biasanya dikaitkan dengan herpes oral, juga boleh ditularkan ke kawasan kemaluan melalui seks oral, menyebabkan herpes genital.
Herpes tidak boleh ditularkan melalui objek seperti tempat duduk tandas, cadar atau kolam renang. Ia juga tidak merebak melalui sentuhan harian, seperti pelukan atau berkongsi perkakas.
Ujian & Rawatan
Ujian untuk herpes
Herpes boleh didiagnosis melalui beberapa kaedah:
- Pemeriksaan visual: Doktor boleh mendiagnosis herpes dengan memeriksa luka.
- Ujian swab: Swab yang diambil dari luka aktif boleh diuji di makmal untuk mengesahkan kehadiran virus.
- Ujian darah: Jika tiada luka, ujian darah boleh digunakan untuk mengesan antibodi terhadap HSV, menunjukkan jangkitan masa lalu atau semasa.
Berbincanglah secara terbuka dengan doktor tentang ujian herpes dan sebarang simptom yang anda alami.
Rawatan untuk herpes
Tiada penawar untuk herpes, tetapi ubat antivirus boleh membantu mengawal jangkitan. Ubat-ubatan ini boleh mengurangkan keterukan dan kekerapan wabak, serta mengurangkan risiko penularan virus kepada orang lain. Bagi mereka yang mengalami wabak yang kerap, doktor mungkin menyarankan pengambilan ubat antivirus setiap hari untuk membantu mencegah kambuhan dan mengurangkan risiko penularan.
Walaupun herpes adalah jangkitan seumur hidup, ia boleh dikawal dengan rawatan yang betul. Menggunakan kondom boleh mengurangkan risiko penularan, tetapi tidak menghapuskannya sepenuhnya.
Memberitahu pasangan anda
Jika anda mempunyai herpes, anda harus memberitahu pasangan semasa anda dan sesiapa sahaja yang anda pernah berhubungan seks dalam tempoh 6 bulan yang lalu. Mereka mungkin mempunyai herpes tanpa mengetahuinya, jadi mereka juga harus diuji.
TellYourPartner.com membantu anda menghantar mesej tanpa nama tentang herpes, supaya anda boleh memberitahu pasangan bahawa mereka telah bersentuhan dengan jangkitan tanpa memberikan nama anda.
Herpes dan kehamilan
Herpes boleh menimbulkan risiko semasa kehamilan, kerana virus boleh ditularkan kepada bayi sebelum atau semasa bersalin. Ini jarang berlaku, tetapi ia boleh membawa kepada masalah kesihatan yang serius untuk bayi yang baru lahir. Wanita hamil yang menghidap herpes harus berbincang dengan doktor untuk membincangkan langkah pengurusan semasa kehamilan dan bersalin untuk mengurangkan risiko penularan.
Apa yang berlaku jika saya tidak mendapat rawatan?
Walaupun herpes tidak boleh diubati, tidak menerima rawatan boleh mengakibatkan wabak yang lebih kerap dan teruk. Dalam kes yang jarang berlaku, herpes yang tidak dirawat boleh menyebabkan komplikasi, terutamanya pada orang yang mempunyai sistem imun yang lemah. Selain itu, menyentuh luka dan kemudian menyentuh bahagian badan yang lain boleh menyebarkan virus ke kawasan tersebut, seperti mata.
Bagi mereka yang menghidap herpes dan HIV, kehadiran herpes genital boleh meningkatkan kemungkinan penularan HIV kepada pasangan.